Trzecia lekcja chemii – Test diagnostyczny z chemii – Jak przygotować? Jak przeprowadzić?

Trzecia lekcja chemii – Test diagnostyczny z chemii – Jak go przygotować i przeprowadzić?

Temat lekcji: Test diagnostyczny z chemii. Przypomnienie podstawowych wiadomości z chemii ze szkoły podstawowej.

Udostępniam bezpłatnie gotowy test diagnostyczny z chemii i z pełnym opracowaniem merytorycznym, metodycznym i formalnym.

Lekcja trzecia jest kolejną z lekcji w przygotowanej przeze mnie serii pt. „Lekcja lepsza niż zwykła”

Zawiera ona tak jak lekcje poprzednie (pierwsza i druga) dodatkowy cel strategiczny.

Nauczyciel wyznacza cel strategiczny w ramach budowania komunikacji nauczyciel – uczniowie w celu ustawienia pracy dydaktycznej wychowawczej i opiekuńczej na cały rok.

Celem strategicznym wyznaczonym dla lekcji trzeciej jest przekazanie uczniom jasno ustalonych zasad obowiązujących podczas sprawdzania wiadomości z chemii i wyjaśnienie tych zasad uczniom.

Lekcja trzecia powinna zawierać następujące elementy:

• przywitanie się z uczniami
• sprawdzenie obecności
• wyjaśnienie zasad sprawdzania wiedzy
• przeprowadzenie testu diagnostycznego
• sprawdzenie zadania domowego

Nauczycielu,

Nie zapomnij:

• przywitać się z uczniami w stylu, który przyjęliśmy podczas lekcji drugiej

Pamiętaj:

• sprawdzić obecność podwójnym sposobem, co opisywałam na lekcji pierwszej

Kontynuuj budowanie marki osobistej:

• pokaż, że jesteś osobą konsekwentną i sprawdź zadanie domowe.  Daj możliwość uczniom zaprezentowania zadania domowego z poprzedniej lekcji, które miało niestandardowy temat: Napisz krótko co zainteresowało cię w podręczniku?  

Poniżej zamieściłam gotowy test diagnostyczny – jedna kartka formatu A4

Przedstawiam analizę testu w formie 10 pytań i odpowiedzi dzięki którym zaprezentuję sens przeprowadzenia tej lekcji i prezentują sposób realizacji zadań, które miały być pomocne przy osiąganiu celu strategicznego wyznaczonego dla tej lekcji.

Dzielę się rzetelnie się moim doświadczeniem zawodowym, które może będzie przydatne dla innych nauczycieli.

W jaki sposób w praktyce przeprowadzałam ten test diagnostyczny?

Poświęciłam sporo czasu na tłumaczenie kilku kwestii dotyczących tego testu ; od zawartości merytorycznej przez ocenianie testu do sposobu wypełniania danych podstawowych w teście (data, imię nazwisko, klasa, nr przypisany w dzienniku). Na koniec przypominałam im, że chemia jest polem do działania dla jednostek twórczych. Chodzi o to, aby uczniowie pisali test samodzielnie.

Jakie informacje uznałam za podstawowe z chemii i zawarłam je w zadaniach testu diagnostycznego?

Bez wątpienia uznałam w tym teście diagnostycznym za podstawowe te informacje z chemii, które są potrzebne uczniowi do kontynuowania nauki w pierwszej klasie technikum lub liceum:

• zapisywanie wzorów sumarycznych
• tworzenie nazw związków chemicznych
• umiejętność odczytywania słownego zapisu informacji chemicznych
• zapisywanie przemian chemicznych
• posługiwania się informacjami, które można poznać z układu okresowego pierwiastków chemicznych

Dlaczego przeprowadzałam test diagnostyczny?

 W zależności od typu szkoły, w której pracowałam:

• przeprowadzenie testu było zapisane jako obowiązkowe zadanie ustalone w szkolnym zespole chemików
• przeprowadzanie testu było oczekiwane ze strony dyrekcji szkoły, w której byłam zatrudniona
• sama decydowałam o przeprowadzeniu takiego testu

Jaka jest merytoryczna zawartość testu diagnostycznego?

Przy opracowaniu tego testu wzięłam pod uwagę zagadnienia zawarte w podstawie programowej przedmiotu chemia dla szkoły podstawowej oraz miałam na względzie podstawę programową przedmiotu chemia – treści nauczania w liceum lub w technikum w zależności, w której szkole uczyłam. W związku z tym oparłam test na podstawie programowej kształcenia ogólnego szkoła podstawowa chemia

Do zadania 1 z działu: „Substancje i ich właściwości” wybrałam do testu diagnostycznego zapis:

Uczeń posługuje się symbolami pierwiastków, stosuje je do zapisywania wzorów chemicznych.

W podobny sposób utworzyłam kolejne zadania w teście diagnostycznym.

Do zadania 2 z działu pt.  „Tlen, wodór i związki chemiczne” wybrałam do testu diagnostycznego zapis:

Uczeń opisuje właściwości fizyczne i zastosowanie wybranych tlenków. Przykłady tlenków: tlenek wapnia, tlenek krzemu (IV), tlenek glinu, tlenki żelaza. Rozpoznaje wzory wodorotlenków, zapisuje wzory sumaryczne wodorotlenków.

Do zadania 3 z działu pt. „Substancje i ich właściwości” wybrałam do testu diagnostycznego zapis:

Uczeń opisuje czym różni się atom od cząsteczki, interpretuje zapis H_{2 ,}  2H_2,  2H.

Do zadania 4 z działu pt. „Wewnętrzna budowa materii” wybrałam do testu diagnostycznego zapis:

Uczeń opisuje skład atomu (protony, neutrony, elektrony), na podstawie położenia pierwiastka okresowym określa liczbę powłok w atomie.

Do zadania 5 z działu pt.” Reakcje chemiczne” wybrałam do testu diagnostycznego zapis:

Uczeń zapisuje równania reakcji chemicznych w formie cząsteczkowej i jonowej, dobiera współczynniki stechiometryczne stosując prawo zachowania masy i prawo zachowania ładunku.

Do zadania 6 z działu pt.  „Wewnętrzna budowa materii” wybrałam do testu diagnostycznego zapis

Na przykładzie cząsteczek H₂ , Cl₂ , N₂   , CO₂ , NH₃ , CH₄ opisuje powstawanie wiązań chemicznych, zapisuje wzory sumaryczne i strukturę tych cząsteczek.

Jaka jest struktura testu diagnostycznego

Test diagnostyczny ułożony przeze mnie miał tak sformułowane pytania, aby odpowiedzi były jednoznaczne, bezdyskusyjne i krótkie.  Uważam taki sposób za właściwy w teście diagnostycznym. W rzeczy samej tak utworzony test, od początku roku szkolnego nie daje możliwości wchodzenia w dyskusje z uczniami co do nieścisłości w udzielanych przez nich odpowiedziach.  Istotną też kwestią jest to, aby nauczyciel na początku roku sprawnie poprawił i oddał test w możliwie krótkim terminie.

 Dla kogo układałam test diagnostyczny

Zwróć uwagę komu przygotowałam test. Analizowałam sytuację odbiorcy przygotowywanego przeze mnie testu. Potencjalnym odbiorcą informacji zawartej w teście był uczeń w nowej szkole. Miał on za sobą dwumiesięczne wakacje. Pewnych zagadnień chemicznych w szkole podstawowej uczył się jeden raz. Jeżeli uczył się czegoś jeden raz to szansa na zapamiętanie jest właściwie niewielka. Często na przygotowywanych wcześniejszych testach z wieloma pytaniami uczniowie odpowiadali:

• „Nic nie pamiętam”
• „My tego nie uczyliśmy się”
• albo… „Pani z chemii nas tego nie uczyła”.

Podsumowując, test musi być przygotowany poprawnie merytorycznie, z uwzględnieniem realiów.

 Co chcę osiągnąć testem diagnostycznym

Osobiście taki test diagnostyczny traktowałem jako formę przypomnienia uczniom istotnych tematów potrzebnych do zrozumienia chemii. Przypomnienia wiadomości z podstaw chemii potrzebnych do realizacji programu nauczania chemii na danym etapie edukacyjnym. Mieli na tyle dużo czasu do rozwiązywania tych zadań, aby chwilę sobie pomyśleć co jest istotnego w chemii.

Jaki jest sposób oceniania testu diagnostycznego

Za każdą prawidłowo udzieloną odpowiedź, uczeń otrzymywał jeden punkt. Łącznie było tych punktów 11. Rozpiętość oceniania nie była typowa.

• 11 punktów – celujący 
• 10 punktów -bardzo dobry
• 9 punktów – plus dobry
• 8 punktów – dobry
• 7 punktów – plus dostateczny
• 6 punktów – dostateczny
• 5 punktów – minus dostateczne
• 4 punkty minus, minus dostateczny
• 3 punkty – plus dopuszczający
• 2 punkty – dopuszczający
• 1 punkt -minus dopuszczający
• Zero punktów – niedostateczny

Zwracałam uwagę na sytuację, kiedy uczeń nie odpowiedział na żadne pytanie w teście diagnostycznym. Stawiałam sobie za zadanie rozmowę z takim uczniem.  Chciałam zdiagnozować sytuację. Zadać pytanie, dlaczego uczeń nie udzielił żadnej odpowiedzi i przeanalizować jego odpowiedź w ramach indywidualizacji procesu dydaktycznego.  Ogólnie rzecz biorąc uzyskanie odpowiedzi na pytanie” dlaczego” było kluczowe.

Jakie były wyniki testu diagnostycznego

Prawdę powiedziawszy wyniki były różne w różnych klasach, ale patrząc długofalowo na proces dydaktyczny to stworzenie w tym teście diagnostycznym szerokiego wachlarza możliwości, po to, aby uznać test za napisany poprawnie pozwoliło każdego uczniowi dać szansę na starcie w nowej dla niego rzeczywistości szkolnej. Przynosiło to bardzo pozytywne nastawienie uczniów do uczenia się chemii.

Czy oceny z tego testu diagnostycznego są wpisywane do dziennika

Nie, ponieważ zgodnie z przepisami, oceny, które ustalamy dotyczą stopnia opanowania wiadomości i umiejętności opisanych w podstawie programowej realizowanej w danej klasie. Natomiast ten test dotyczy okresu wcześniejszego.

Co jest istotne w przeprowadzeniu tego testu

Tłumaczysz uczniom, że sprawdzanie wiedzy z chemii nie zamyka się na jednym teście. To proces, w którym liczą się i łączą ze sobą dwa elementy wiedza i …uczciwość.  Ten drugi element czasem jest trudniejszy niż pierwszy.

Przekonujesz uczniów, że niezależnie jaką ocenę utrzymają  z napisanego testu to każdy uczeń może być dumny wychodząc z lekcji po sprawdzianie, jeżeli nie oszukał nauczyciela  i nie oszukał swoich koleżanek i kolegów korzystaniem z dodatkowych źródeł informacji, czyli ściągi czy innych notatek. Podkreślam, że każdy uczeń ma możliwość poprawienia każdej oceny w innym terminie.

Jak rozłożone są komunikaty w teście diagnostycznym

Ten test mieści się na jednej kartce formatu A4. Ma tak wyznaczone miejsca na zapisy treści (wpisanie imienia nazwiska, z numeru dziennika, miejsce na odpowiedzi), aby kartki łatwo było układać po zakończonym sprawdzianie i można było je szybko uporządkować.

Miejsce na odpowiedzi są na jednej kartce A4 ułożone tak, aby ułatwić zapisywanie odpowiedzi.

KOMENTARZ

Przeprowadzony może trochę niestandardowo test diagnostyczny jest merytorycznie, metodycznie i formalnie poprawnym sposobem sprawdzania wiedzy. Tworząc ten test starałam się, aby był on zgodny z podstawą programową. Bardzo istotnie jest to, że wykorzystałam ten test do wprowadzenia i zaprezentowania uczniom sposobu sprawdzania wiadomości z chemii.

Nauczycielu, nie pozwól sobie na to, aby uczniowie na pierwszej lekcji oszukiwali korzystając z dodatkowych źródeł informacji, czyli ze ściągi lub odpisywali od siebie wzajemnie siedząc w ławce. Chodzi o to, że uczniowie przychodzą z różnych szkół, mają różne przyzwyczajenia, uczniowie są zdolni do wszystkiego. Wytłumacz, uczniom, że nie można korzystać z dodatkowych informacji typu ściągi, ani nie należy sięgać po wiedzę koleżanek czy kolegów podczas sprawdzianu.  Jak już mówiłam, spokojnie wytłumacz to. Czas jaki na to poświęcisz nie jest czasem straconym. W przeciwnym razie prędzej czy później będziesz musiała się z tym problemem mierzyć na każdej lekcji. Nikt nie chce być „łowcą oszustów”.

WPIS JEST W TRAKCIE PUBLIKOWANIA